Czego warto unikać, budując samoocenę dziecka?

Zdrowa samoocena sprawia, że świat staje się miejscem, w którym niewiele nas ogranicza. Łatwiej wziąć życie we własne ręce i cieszyć się nim, niezależnie od okoliczności. Każdy rodzic pragnie wychować dziecko na osobę twardo stąpającą po ziemi i znającą swoją wartość. Niestety, często nieświadomie popełniamy błędy, które podcinają naszym dzieciom skrzydła. Czego przed wszystkim warto się wystrzegać?

Przestań wychwalać pod niebiosa

Nie chodzi o to, żeby nie dawać dziecku pozytywnego feedbacku, ale by realistycznie opisywać jego osiągnięcia. Dlatego mówienie “Jesteś najlepszy”, “Grasz piłkę jak mało kto”, “Jesteś genialny”, nie jest najlepszym pomysłem. Zamiast tego mów: “Wow, widzę, że bardzo się starasz. To świetnie, że sprawia Ci to przyjemność”, “Ten rysunek jest taki śliczny / kolorowy. Chyba będziesz kolorować częściej, co?”, “Dałeś z siebie wszystko. Pewnie jesteś z siebie dumny”. Takie komunikaty są pozbawione oceny, co sprawia, że dziecko czuje się wartościowe niezależnie od wyniku i zachęca do kontynuowania aktywności.

Nie odbieraj wolności

Przestań organizować dziecku każdą minutę jego życia. Robią to w żłobku, przedszkolu, szkole. Dom, podwórko czy plac zabaw, są miejscami, w których dziecko ma nieograniczone możliwości odkrycia swoich zainteresowań, pasji, mocnych i słabszych stron. Samodzielna zabawa i zawieranie znajomości, to kluczowe umiejętności, które budują u dziecka pewność siebie i poczucie kontroli nad tym, co się dzieje z nim i wokół niego. Wspierają również radzenie sobie, zamiast kształtowania postawy bezradności.

Porzuć kłamstwa

Jeśli masz pewność, że wszystko ułoży się po myśli dziecka, możesz je wzmacniać w tym przekonaniu. Jednak w przypadku, kiedy na jego drodze mogą pojawić się problemy, zachęcaj do poszukiwania rozwiązań, zamiast wmawiania dziecku, że “Będzie OK” i “Wszystko się ułoży”. Nie obiecuj czegoś, czego nie możesz dotrzymać. Bądź szczery w mówieniu o swoich uczuciach. Kiedy wychodzisz na pół dnia, nie mów, że za chwilę wrócisz. Dzięki temu dziecko będzie Ci ufać, co daje poczucie bezpieczeństwa i bycia ważnym.

Nie mów źle o sobie i innych

Twoje przekonania na temat siebie samego i innych ludzi staną się w przyszłości przekonaniami Twojego dziecka. Pamiętaj o tym za każdym razem, kiedy masz ochotę nazwać siebie “Głupkiem” czy powiedzieć sobie “Jestem beznadziejna”, a polityków, nauczycieli czy lekarzy wyzwać od “Cwaniaków” lub “Darmozjadów”.

Nie wyręczaj

Pozwalając dziecku na próbowane nowych rzeczy i zachęcając do samodzielnego robienia tego, co już potrafi, wzmacniasz jego poczucie własnej wartości i siły. Sprawiasz, że dziecko czuje się z siebie dumne i wie, że sobie poradzi.

Ograniczaj strategie unikania i ucieczki

Jako ludzie mamy tendencję do wycofywania się z sytuacji, z którą sobie nie radzimy z jakichś względów. Pozwala to uniknąć frustracji i przykrych emocji, jednak na krótką metę. W dłuższej perspektywie, taka strategia odbiera pewność siebie i wiarę we własne możliwości. Dlatego zachęcaj dziecko do traktowania przeszkód jako wyzwań i okazji do zdobywania nowych umiejętności.

Nie poddawaj się

Pokazuj swoją postawą, że warto konsekwentnie dążyć do wartościowego celu. Kiedy czujesz, że nie dasz rady, spytaj siebie, jakie są przeszkody i co możesz zrobić, by sobie z nimi poradzić. Potem – po prostu to zrób. Dziecko nauczy się w ten sposób, że problemy da się rozwiązać, choć często wymaga to czasu i poświęceń.

Nie mów, że życie jest niesprawiedliwe

Wiele sytuacji, w których się znajdujesz, może wydawać się trudna i budząca wiele emocji, takich jak złość czy poczucie beznadziei. Jednak zamiast narzekać, jaki “Świat jest okrutny”, a “Życie niesprawiedliwe”, nazwij swoje emocje i spytaj siebie, co dokładnie je wywołało. Pamiętaj, że to nie sytuacje wywołują emocje, ale ich interpretacje…

Przestań usyłać życie dziecka różami

Nie chodzi o to, byś powtarzał, że “Życie jest ciężkie” czy że “jest walką”, ale nie udawaj, że każdy problem rozwiązuje się sam, a każda decyzja podejmuje się na pstryknięcie palcem. Dlatego nie rób tego za dziecko, bo wychowasz osobę bezradną, o niskiej samoocenie i z brakiem pewności siebie. Pozwól dziecku samodzielnie szukać rozwiązań i wyjść z sytuacji. Zadawaj pytania. Bądź ciekaw jego sposobów rdzenia sobie. Nie oceniaj ich, lecz opisuj i pokazuj konsekwencje, jeśli to wskazane.

Nie bądź perfekcjonistą

Oszukiwanie siebie, że ma się wpływ na wszystko i można, a nawet trzeba unikać błędów, jest kiepskim pomysłem. Pozwalaj sobie na potknięcia i traktuj je jako lekcje życia. Nic tak nie obniża samooceny, jak próby sprostania nierealnym wymaganiom i standardom.

Podsumowując, zawsze pamiętaj, że to Ty modelujesz samoocenę Twojego dziecka. Czyny są ważniejsze niż słowa i to one kształtują zachowanie dziecka. Wyobrażasz sobie, że córka tatusia, który wciąż powtarza, by nie przeklinała, podczas gdy sam używa słów na “k” i “ch” jako przecinków, rzeczywiście nie wyraża się wulgarnie?…

Zobacz także:

Test samooceny
Trening samooceny
Jak się pozbyć negatywnego myślenia?

O autorze Marta Osińska-Białczyk

Psycholog, psychoterapeuta z wykształcenia i pasji. Kocham ludzi i wierzę w nich, dlatego chętnie dzielę się wiedzą i doświadczeniami. Prowadzę psychoterapię, coachingi i warsztaty - również online oraz w domu klienta (Warszawa). Pomagam zagubionym się odnaleźć, wspieram pary i rodziny. Prywatnie jestem mamą dwójki cudownych maluchów, fanem zdrowego stylu życia i fotografem-amatorem. Pisanie od zawsze mi towarzyszy, podobnie jak ludzie, muzyka i filmy - bez nich moje życie nie byłoby takie samo. Chętnie nawiążę inspirującą współpracę. Jeśli chcesz się skonsultować, lub zapisać na konsultację, zajrzyj na www.zyciowaodnowa.com

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestShare on StumbleUponShare on TumblrEmail this to someone

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *